Welkom aan de nieuwe bijenkoningin

Het zoemt. Het zoemt overal. Overal op Iona, bedoelen we dan. Op sommige plekken zoemt het zelfs tweemaal zo luid als gewoonlijk. Zeker in dat hoekje naast het Columbaplein, naast de meidoorn, dichtbij de moestuin. Dat is niet zo bizar, want sinds mei is Jorn, onze bewoner en imker, daar met een tweede bijenkast gestart.

Twee bijenkasten, en dus ook twee bijenvolkeren, zijn geen primeur voor Iona. Enkele jaren geleden hadden we er al twee, maar beide volkeren zijn gaan zwermen. De ene zwerm is gevangen, de andere heeft het niet overleefd. De twee werden weer herleid tot één kast en één volk. Zo gaat dat met bijen.

Hoe je een koningin maakt

Onze bijenkoningin heeft intussen weer eitjes gelegd. Een ei wordt een larve en dan een bij. Enkele larven krijgen krachtvoedsel van de werkbijen, jawel, koninginnengelei, en groeien in eenentwintig dagen uit tot koninginnen. Ze zijn groter en leven langer. Ondanks hun naam zijn ze niet de baas over de andere bijtjes. Hun taak is gewoonweg zoveel mogelijk eitjes leggen en zo een bijenvolk scheppen.

Om een tweede volk op te starten heeft Jorn een pop met een toekomstige koningin, enkele voedingramen en broedramen van de oude kast naar een tweede, kleinere bijenkast verhuisd.

“Ondertussen is de koningin geboren en moet ze op bruidsvlucht gaan om door een dar bevrucht te worden. Na de bruidsvlucht legt de koningin bevruchte eitjes, de werksters. Onbevruchte eitjes worden mannelijke bijen, de darren.”

Jorn

Jorn en Tibo halen het deksel van de kast en bekijken aandachtig de raten. Ja: er zijn veel nieuwe bijtjes, allemaal werksters. Goed nieuws. Een van de komende weken markeren ze de nieuwe koningin, zodat ze beter herkenbaar is. Daarvoor doen ze een beroep op Fons, een bevriende imker in de buurt.

En hoe doet de oude kast het?

De volgende stap is de oude bijenkast onderzoeken. Die bestaat uit meerdere verdiepingen. Jorn en Tibo starten met de bovenste blauwe kast, de honingkamer. De raten zijn zwaarder geworden van aangemaakte honing. Dat wil zeggen dat de werksters goed actief zijn.

In de broedkamer eronder is er ook goed nieuws: veel beweging op de panelen, veel eitjes, larven en ijverige werksters. De oude koningin is dus terug actief. Ze leek even een pauze te hebben ingelast. Niet zorgwekkend, maar toch wel spannend, want zonder nieuwe eitjes sterft een bijenvolk uit.

Één ding houden ze goed in het oog: elke larve die een toekomstige koningin herbergt, moeten ze verwijderen. Meer dan één koningin in een kast betekent onrust, want dan bekampen ze elkaar tot er eentje overwint. De rust is belangrijk voor het volkje.

Een tweede bijenvolk is goed voor de bijenpopulatie op Iona. Niet zozeer omdat er dan meer honing wordt geoogst, maar omdat we beter bestand zijn tegen ziekten en tegen langsvliegende zwermen die onze volken zouden kunnen meenemen.